[English version]

Tijdens het Offerfeest herdenken moslims dat Abraham bereid was zijn zoon te offeren. (Ze veronderstellen dat het Ismaël was, al zegt Soera 37: El Saaffaat, dat niet.) Het Offer- of Slachtfeest is het Grote Feest. Het valt tien weken na het Suikerfeest dat het Kleine Feest heet.

Na afloop van de hadj naar Mekka slachten moslims overal ter wereld een schaap of lam. Van het vlees mogen familieleden, buren en vrienden mee-eten.

Centraal staat de overgave van ‘moslim’ Abraham. Daarin was hij voorbeeldig. Daarvoor werd hij beloond: Gabriël zei dat hij een ram de plaats van het kind mocht laten innemen.

Wat is de boodschap van Genesis 22? Een uitspraak van Jezus luidt: ‘De Schriften getuigen over mij’ (Joh. 5:39), maar waar is Hij dan in het verhaal? Je kunt een parallel trekken tussen Abraham en God: zoals Isaaks vader zijn zoon aan God gaf, schonk God zijn Zoon aan ons. Maar het ligt meer voor de hand om het dier tussen de struiken als schaduw van de Verlosser te zien. Wij mogen eeuwig leven dankzij het plaatsvervangend sterven van ‘het lam van God, dat de zonde van de wereld wegneemt’ (Joh. 1:29).

Goede Vrijdag is écht Groot Feest. Christenen vieren dan het avondmaal. Wat precies? Niet de zelfovergave van Abraham maar die van Christus. Abraham geloofde dat God Isaak uit de dood kon opwekken (Heb. 11:19). Christenen accepteren dat ze gered zijn door de dood én opstanding van onze Heer. Onverdiende genade!

[English version]

Een van Christus’ schone namen luidt ‘wijsheid’ (1 Kor. 1:24). Door Hem zijn we ‘rechtvaardig’ en ‘heilig’ (1 Kor. 1:30).

Er zit wijsheid in het door Allah voorgeschreven vasten, leert de islam. ’t Is gezond: je lichaam wordt gezuiverd van afvalstoffen; wie weet val je af. Samen het vasten verbreken bij het dalen van het duister werkt samenbindend. Je traint discipline en uithoudingsvermogen. Je leert meeleven met hongerige medemensen.

Met nieuwe maan breekt het Suikerfeest aan. Dit ‘kleine feest’ wordt uitbundig gevierd met lekker eten, geurtjes, nieuwe kleren en cadeautjes. ’t Is gelukt: lange zomerdagen van dageraad tot donker niets nuttigen.

Johannes vastte, Jezus feestte. Johannes wees zondaren terecht, Jezus at met hen. Beiden vielen niet in de smaak. Johannes verklaarden ze voor gek, Jezus maakten ze uit voor ‘vreetzak’ en ‘drinkebroer’. Kinderachtig. Net kinderen die geen bruiloftje en geen begrafenisje willen spelen. Juist in de combinatie van de soberheid van Jezus’ voorloper en de uitbundigheid van Johannes’ meester zat goddelijke wijsheid.

De doop in Christus toont onze vuilheid én zuiverheid. Heel wijs! Bewijs? Mensen met feestkleren op ‘de bruiloft van het lam’ (Op. 19:7-8). Vasten is verstandig als het je blik richt op Jezus die standhield en het kruis op zich nam (Heb. 12:2). Hij zei: ‘Ik heb dorst’ (Joh. 19:28). Jij mag drinken van ‘het water dat leven geeft’ (Op. 22:17).

‘Schep, o God, een zuiver hart in mij,’ staat in Psalm 51:12.

[English version]

De naam Israël valt slechts eenmaal in de Galatenbrief en valt dus op. Eerder ging het over Joden (2:13-15). Waaraan denkt Christus’ dienaar bij ‘het Israël van God’? Niet aan de ene kerk voor Joden en Grieken (3:28). In het begin én aan het eind wenst hij salaam (sjaloom) toe aan alle lezers, maar… speciaal aan het biologisch nageslacht van Jakob.

Jodenchristenen – zoals Paulus zelf! (Fil. 3:5) – hebben een aparte status. Israël is niet vervangen door de kerk. (Nog minder joden- en christendom door islam!) Gods volk is ook niet opgegaan maar getransformeerd in een wereldwijde geloofsgemeenschap.

Profetieën over Israëls kinderen, talrijk als ‘strandkorrels’ (Gen. 22:17; Hos. 2:1), werden werkelijkheid doordat mensen uit alle windstreken zich voegden bij ‘Gods Israël’. Alleen, Israëls hoofdstad is niet meer het húidige, maar het hémelse Jeruzalem (4:25). De besnijdenis bepaalt niet meer Israëls identiteit, Paulus is gestigmatiseerd door zijn doop (3:27). En zoals hij met hoofdletters zijn brief ondertekent, is hijzelf getekend door littekens als gevolg van vervolging om Jezus’ wil.

De Galaten moesten zich niet laten intimideren door Joodse broeders die – uit angst voor ‘valse’ Israëlieten – hen wilden dwingen tot de besnijdenis. Christenen moeten nooit – bang om moslims voor het hoofd te stoten – het evangelie van haar ‘aanstoot’ (1 Kor. 1:23) ontdoen. Ware vrede (Kol. 1:20) en eigenwaarde ontleen je aan het kruis van Jezus Christus.

[English version]

Vandaag zijn christenen in de kerk onder elkaar. Nou ja, ónder elkaar… Ze verschijnen mét elkaar voor God. Maar ze ontmoeten eerder geestelijke familieleden dan buitenstaanders. In het bijzonder voor hén dien je dus goed te zijn. Maar… hebben ongelovigen die aandacht niet méér nodig?

De geestelijke en materiële zorg binnen de kerk hoeft niet perfect te zijn, voordat christenen met het evangelie naar buiten kunnen treden. Zulke activiteiten doen overigens ook het interne gemeenteleven goed. Maar wanneer je mensen bij je thuis wilt uitnodigen, moet het er wel goed toeven zijn. Als kerkmensen ‘elkaar aanvliegen’ (Gal. 5:15), zijn gasten gauw uitgevlogen. Joden- en heidenchristenen moesten elkaar leren accepteren. De oogst van tweespalt is een onaantrekkelijke gemeente.

Onderlinge afstotingsverschijnselen stoten ook anderen af. Vooral voormalige moslims hebben behoefte aan een warm en veilig nest. Dikwijls wordt ’s zondags gecollecteerd voor kerk en diaconie. Het is voluit bijbels om je dank te uiten voor de bediening van de ‘geestelijke genademiddelen’ door te voorzien in het levensonderhoud van de evangeliedienaars (zie 1 Tim. 5:17-18). Eveneens door offervaardigheid die moet voorkomen dat leden van Christus’ gemeente armoede lijden. Het zal een ander goed doen te merken dat men er goed voor elkaar is.

[Nederlandse versie]

Today Christians are amongst one another in church. Amongst, as in: surrounded by, mingled in with. To appear for God in one another’s company. No outsiders, they are meeting one another as spiritual family members. But… should they not give more attention to the non-believers, who are more in need?

The spiritual and material care within a church does not need to be perfect in order for Christians to reach out with the gospel. Such activities are actually good for the internal life of the community, too. But when you want to invite others over at home, it needs to be a place where one can enjoy hanging out. If members of a church “bite and devour” one another (Gal. 5:15), guests will soon fly. Judaic and pagan Christians had to learn to accept one another. The harvest of discord is an unattractive congregation.

Mutual phenomena of rejection will push off others as well. Especially former Muslims are craving a warm and safe haven. Often on a Sunday, collections are held for church and pastoral care. It is fully biblical to utter gratefulness by the service of “spiritual sacraments”, by taking care of the livelihood of servants of the gospel (cf. 1 Tim. 5:17-18). Also by the ability to sacrifice, to avoid that members of Christ’s community suffer from poverty. It will make others glad to see that people are good to one another.

[English version]

Spreekt Paulus zichzelf tegen? Wat is het nu? Moet jij tillen aan andermans problemen of is het ieder z’n eigen pakkie-an?

Moslims beklemtonen dat het onbestaanbaar is dat de één opdraait voor de zonden van de ander. Dat Christus in jouw plaats stierf aan het kruis, kan niet waar zijn. Ze wijzen op Ezechiël 18:20: ‘Wie rechtvaardig is wordt als een rechtvaardige behandeld, en een slecht mens wordt voor zijn slechte daden gestraft.’

Inderdaad, iedereen moet ‘zijn eigen last dragen’. Psalm 49:8 zegt: ‘Geen mens kan een ander vrijkopen.’ God zij dank is er één uitzondering: Christus. Door de overtreding van Adam moesten alle mensen sterven, dankzij Jezus Christus is er vrijspraak (Rom. 5:12-21).

Je kunt de verantwoordelijkheid voor je zonden niet afschuiven op anderen. Intussen moet een christen andersom wel iets met de zonden zijn of haar broeders en zusters. Níet zichzelf met hen vergelijken: van de zonden van de ander word jij niets beter. Wél de naaste van dienst zijn.

Zachtmoedigheid is een vrucht van de Geest (Gal. 5:23). Geestelijke mensen laten iemand die zich laat meesleuren door natuurlijke verlangens en in zonde valt, niet vallen maar helpen hem op de been. Ze dragen elkaars lasten. Op die manier brengen ze Gods wet, door Christus uitgelegd en voorgeleefd, in praktijk. Het past precies bij wat Jezus voorbad: ‘Breng óns niet in beproeving.’

^[1] Artikel 72 van de kerkorde: [De kerkelijke tucht] heeft ten doel dat de zondaar met God en zijn naaste verzoend wordt…

[English version]

Vandaag ineens iets heel anders: geen Galaten maar een verhaal uit het begin van het evangelie naar Lucas. En dan ook nog een schriftgedeelte dat gevoelsmatig meer bij de winter past dan bij een zomerdag. Het is ook niet zomaar een dag. Beter: het is – althans voor moslims – een zeer bijzondere nacht. Ze herdenken de eerste ‘neerdaling’ van de Koran, zoals beschreven in Soera 97, El Kadr.

De overeenkomsten met het gelezen bijbelgedeelte zijn treffend. Beide passages gaan over een geschenk uit de hemel en het gaat over engelen en vrede. Maar terwijl moslims in de laylat el kadr – nacht van pracht – stilstaan bij de neerdaling van de Koran, vieren christenen in de kerstnacht dat Gods eeuwig Woord geen boek werd maar – veel heerlijker – een mens!

De zevenentwintigste nacht van de maand ramadan is voor moslims de heiligste nacht van de heiligste maand. De meest waardevolle nacht van het islamitisch ‘kerkelijk jaar’, ‘beter dan duizend maanden’. Het resultaat van de gebeden die ze vannacht opzenden is – menen ze – groter dan duizend maanden ofwel ruim drieëntachtig jaar bidden.

‘Vrede op aarde’ hoorden herders in die heilige kerstnacht waarin een hemels leger de stilte verbrak met het ‘Eer aan God’. Al zo’n twee millennia worden ‘miljoenen gezaligd’ door het kind dat ter wereld kwam als Davids lang verwachte zoon.

[English version]

Staat een christen boven de wet? Je zou het haast denken als je leest wat de apostel schrijft aan de christelijke Kelten van Anatolië. ‘Niemand wordt rechtvaardig door de wet na te leven’ (2:16). ‘Iedereen die op de wet vertrouwt is vervloekt’ (3:11). Maar dan begrijp je het niet. Geest’ staat tegenover ‘vlees’ (eigen verlangens, begeerten, wil, natuur), niet tegenover ‘wet’. Integendeel, ‘de vrucht van de Geest’ is een leven dat beantwoordt aan wat Gods wet beoogt.

Nog een misverstand. Valt de ‘gemeenschap der heiligen’ niet uiteen als je als besnedene onderdaan van Gods koninkrijk kunt zijn, maar de besnijdenis niet voor iedereen verplicht is? Is er dan nog wel sprake van één oemma, een ‘onverdeelde’ Christus (zie 1 Kor. 1:13)? Jazeker! De Geest werkt samenbindend. Kijk wat Hij groeien laat: liefde, vrede, vreugde enzovoort.

Ranken, door de Geest aan ‘de ware wijnstok’ Christus verbonden, dragen veel vrucht (Joh. 15:5). Ware christenen weerspiegelen de eenheid van de drie-enige God die ‘zijn Tien Woorden horen deed’ (Gez. 176a:1). ‘De richting volgen die de Geest wijst’ (vers 25) betekent zoveel als: ‘samen sterk staan’ door de Geest. Toen Jezus vastgespijkerd was, was Hij niet direct dood. Mensen en kerken hebben ‘hun hartstochten gekruisigd’ maar zijn nog niet volmaakt. Daarom zijn ook die andere vruchten zo nodig en opbouwend: ‘geduld om te verdragen’ en zachtmoedigheid. Ook daar heeft Gods wet niets op tegen.

Tegenwoordig kent iedereen het woord djihaad, vaak weergegeven met ‘heilige oorlog’. Velen weten niet dat moslims onder ‘de grote djihaad’ de strijd verstaan die je voeren moet tegen je ego of begeerten. Het woord djihaad komt overigens ook voor in de Arabische bijbelvertaling.

Innerlijke strijd komt in de Heidelbergse Catechismus ter sprake in Zondag 33^[1]. Daar gaat het over ‘bekering’ als ‘het afsterven van de oude en het opstaan van de nieuwe mens’. De ‘oude mens’ moet je ‘afleggen’, lezen ‘de heiligen’ in Efeze (Ef. 4:22). Buiten de bijbelse context een ietwat vreemde uitdrukking. Intussen gaat het wel over een soort begrafenis. Door de geestelijke eenheid met Christus wordt jouw ‘oude mens’ samen met Hem gekruisigd, gedood en begraven (Rom. 6:6-10).

Christenen erkennen dat ze geboren zondaars zijn. Wanneer mensen doen wat ze van zichzelf willen, maken ze daarmee niet alleen God kwaad, ze breken eveneens de samenleving op. Drank maakt veel kapot, seksuele escapades niet minder. In Afrika zie je mensen elkaar beschadigen door magie. God schenkt mensen bevrijding, maar niet om eigen verlangens te bevredigen. Je kunt niet gewoon je gang gaan. Echte vrijheid is leven naar Gods wet.

Maar met regels en sancties komen we er niet. ‘Laat u leiden door de Geest’, schrijft Christus’ apostel. Dat is de manier om te bouwen aan ‘het huis van de vrede’. Zo ontvang je erfrecht binnen het hemels koninkrijk dat met de komst van Jezus gestalte kreeg.

^[1] De ‘Heidelbergse Catechismus’ is een belijdenisgeschrift van de gereformeerde kerk. In de vorm van vragen en antwoorden wordt een samenvatting gegeven van het christelijk geloof. Deze samenvatting is verdeeld over 52 hoofdstukken, voor elke zondag van het jaar één. De eerste drie vragen van Zondag 33 luiden als volgt:

^{Vraag 88:} Uit hoeveel delen bestaat de bekering?
^Antwoord: Uit twee delen: de afsterving van de oude mens en de opstanding van de nieuwe mens.

^{Vraag 89:} Wat is de afsterving van de oude mens?
^Antwoord: Het is een oprecht berouw hebben dat wij God door onze zonden vertoornd hebben, en het steeds meer haten en mijden van de zonden.

^{Vraag 90:} Wat is de opstanding van de nieuwe mens?
^Antwoord: Het is een innige blijdschap in God door Christus en lust en liefde om naar de wil van God alle goede werken te volbrengen.’

^{[2]
Vraag 91:} Wat zijn goede werken?
^Antwoord: Alleen die uit een echt geloof, volgens de wet van God, tot zijn eer geschieden, en niet die op ons goeddunken of menselijke voorschriften gegrond zijn.

[English version]

‘Liefde’ is typisch christelijk, ‘gerechtigheid’ kenmerkend voor de islam. Wie dat zegt, moet het uitleggen. Beweren dat moslims niet liefhebben is oneerlijk en onzinnig. En gerechtigheid is ook een voluit bijbels woord. Moslims vrezen dat vertrouwen op het kruis een vrijbrief voor zonde is. Een excuus voor sociaal onrecht. Als Hij voor je zonden is gestorven, wat maakt jouw gedrag dan uit? Een enorm misverstand!

God gaf de Galaten de vrijheid. Besnijdenis en spijswetten waren onnodig om bij zijn volk te horen. Maar gelovigen van Joodse afkomst hoefden niet bang te zijn dat christenen met een heidense achtergrond zouden vervallen tot losbandigheid.

De liefde van Christus die gerechtigheid in de zin van vrijspraak geeft, maximaliseert juist gehoorzaamheid. Ze is de allersterkste stimulans tot liefde voor God en de naaste. Zo moesten gelovigen Gods geboden trouwens altijd al begrijpen. Als Jezus al Gods geboden samenvat met het bekende dubbelgebod, citeert Hij uit de boeken van Mozes (Mat. 22:37-40; Deut. 6:5; Lev. 19:18).

Als gerechtigheid in de zin van normen en regels een geloofsgemeenschap in de greep krijgt, krijg je onderlinge controle, rivaliteit, onverdraagzaamheid en ruzie. Een beestenbende werd het bij de Galaten. Dat is niet in de Geest van Christus. Waar Hij ruimte krijgt, bloeit liefde. Want de gezindheid van Christus Jezus stempelt de onderlinge omgang.

^[1] Vraag 64: Maakt deze leer de mensen niet zorgeloos en goddeloos? Antwoord: Zeker niet, want het is onmogelijk dat wie Christus door een echt geloof is ingeplant, geen vrachten van dankbaarheid zou voortbrengen.